اسد الله معطوفى
695
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
مرزنكلاته و گورستان تاريخى متروكشدهء آن سر راه چوپلانى ، ميرمحله و شمسآباد ، مرزنكلاته اولين روستاى نزديك به جاده اصلى است . تاريخ اين روستا با دو قريه چوپلانى و ميرمحله پيوندى عميق خورده زيرا مسئله آب و اراضى كشاورزى و نيز مالكانى كه در طى تاريخ 5 قرن اخير گاه بر هر سه روستا تملك يافته بودند ، بر اهميت اين مسئله افزوده بودند . قدمت و پيشينه اين روستا كه آنرا مرزبانكلاته و مرزبنكلاته هم مىناميدند ، از چوپلانى و ميرمحله كمتر نيست ، بدينجهت براى اثبات اين امر نگاهى گذرا بر بخشى از اسناد و مكتوبات تاريخى اين منطقه مىاندازيم . قديمىترين نگاشته موثق و مستندى كه در اختيار نگارنده است ، متن وقفنامه سال 919 ه . ق ( عصر شاه اسماعيل صفوى ) و مربوط به خاندان بتكچى است كه قسمتى از آنرا در زير آورده و سپس بطور تسلسل به چند سند تاريخى ديگر هم اشاره خواهيم كرد : در وقفنامه 919 ه . ق كه سيف الدين بتكچى يكى از رقبات خود را وقف فرزندان ذكورش نموده و چنين آورده است : « . . . سرخنكلاته از بلوك استراباد رستاق مىباشد كه شرقيا پيوسته به قريه سرتك و چوپلانى و غريبا پيوسته به قراى ديمسك ، كلخون و بهشتى كلاته و جنوبا پيوسته است به اصفهانكلاته و مرزبانكلاته » . در وقفنامه ذى القعده 989 ه . ق ( عصر شاه عباس اول صفوى ) كه متعلق به سادات شيرنگى است آمده : « . . . تقى الدين محمد در محضر كمال الدين حسين بن غياث الدين على بهرام بعضى از قرباء بلوك استراباد رستاق از جمله مرزبانكلاته را وقف بر اولاد ذكور خود نموده و . . . » . لازم به ذكر است كه نامبرده يكى از فئودالها و ملاكين بزرگ آن عصر ايالت استراباد محسوب مىشد كه فقط در همين وقفنامه چند ده روستا را وقف بر اولادش نموده بود . در قرار نامچه جمادى الثانى 1106 ه . ق ( دومين سال حكومت سلطان حسين صفوى ) آمده است كه محمد قاسم هزارجريبى كه يكى از مالكان قريه چوپلانى بود تصميم گرفت نصف « جنگل قوچانى » را آباد نمايد ( تبديل به اراضى زراعى كند ) و سپس سهم ماليه مالكان چوپلانى را بپردازد . اما « . . . اهالى مرزبانكلاته جنگل را جزو اراضى خود دانسته و مطالبه ماليه نمودند . . . عنقريب قصه نزاع بود كه مربانكلاتىها اراضى يادشده را به